• برای گروه سنی ۸ تا ۱۸ سال (دانش‌آموزان سوم دبستان تا پیش‌دانشگاهی)

  • بدون نیاز به دانش قبلی دربارۀ علوم رایانه یا برنامه‌نویسی!

ببراس چیست؟

ببراس، یک چالش برخط (آنلاین) بین‌المللی با هدف ترویج مفاهیم بنیادی علوم رایانه و تفکر رایانشی میان عموم مردم به‌ویژه دانش‌آموزان است و می‌کوشد  در قالب چالشی انگیزشی، فرصت توجه به علوم رایانه و تفکر رایانشی را برای طیف گسترده‌ای از مخاطبان در سراسر جهان فراهم کند.

چالش ببراس شامل مجموعه‌ای از مسئله‌های کوتاه و نیمه‌بلند چندگزینه‌ای یا تعاملی است که به اصطلاح معماهای ببراس (Bebras Tasks) نامیده می‌شوند. این مسئله‌ها ارتباط تنگاتنگی با مفاهیم علوم رایانه دارند، با این حال، می‌توان آن‌ها را بدون داشتن دانش قبلی در علوم رایانه حل کرد. در واقع، شرکت‌کنندگان  برای حل معماهای این چالش، باید دربارۀ (و البته در چارچوب) موضوعاتی مانند اطلاعات، ساختارهای گسسته، محاسبات و پردازش داده‌ها بیندیشند و از مفاهیم الگوریتمی استفاده کنند. بنابراین، هر معمای ببراس به جنبه‌ای از مفاهیم علوم رایانه اشاره دارد.

  • ترویج علوم رایانه، انفورماتیک، فناوری اطلاعات و تفکر رایانشی بین دانش‌آموزان

  • ارتقاء مهارت‌های پیشرفتۀ تفکر

  • کمک به درک بهتر تفکر رایانشی و مفاهیم اصلی علوم رایانه

  • تشویق دانش‌آموزان به حل مسئله با کمک مهارت‌های تفکر رایانشی

  • تسهیل درک عمیق‌تر مفهوم اطلاعات

  • تشویق دانش‌آموزان به استفاده بهتر از فناوری اطلاعات در فعالیت‌های آموزشی

تفکر رایانشی

تفکر رایانشی، مجموعه‌ای از مهارت‌های شناختی و فرایندهای حل مسئله است که به ما امکان می‌دهد مسئله‌های پیچیده را صورت‌بندی کنیم و راه‌حل‌های ممکن برای آنها را به گونه‌ای ارائه دهیم که یک انسان یا یک ماشین به عنوان عامل پردازش اطلاعات بتواند آن را درک و به طور ثمربخشی اجرا کند.

تفکر رایانشی شامل پنج راهبرد اصلی زیر است:

تجزیه: شکستن یک مسئلۀ پیچیده به چند مسئلۀ کوچک‌تر و ساده‌تر

پیرایش: تمرکز بر جزئیات مهم و نادیده گرفتن اطلاعات غیر ضروری

الگویابی: یافتن الگوهای مشترک در مسئله‌ها

الگوریتم: طراحی و چینش گام‌ به‌ گام راه‌ حل‌های کوچک تا رسیدن به راه‌ حل نهایی

ارزیابی: بازبینی فرآیند حل مسئله و تلاش برای بهبود راه‌ حل

1
2
3
4
5
1

تجزیه، شکستن مسئله‌ها یا سیستم‌های پیچیده به بخش‌های کوچک‌تری است که ساده‌تر و قابل کنترل‌تر باشند. با استفاده از تجزیه، تلاش برای درک اینکه یک سیستم پیچیده چطور کار می‌کند، آسان‌تر است.

2

پیرایش به معنی نادیده گرفتن ویژگی‌ها و جزئیات غیر ضروری به منظور تمرکز بر ویژگی‌های ضروری است. به کمک پیرایش می‌توانیم ایده روشنی را از مسئله‌ای که می‌خواهیم حل کنیم ارائه دهیم.

3

وقتی یک مسئلۀ پیچیده را تجزیه می‌کنیم، غالباً الگوهایی بین مسئله‌های کوچک‌تر می‌یابیم. پیدا کردن الگوها و ویژگی‌های مشترک در مسئله‌ها کمک می‌کند که مسائل پیچیده را با کارآمدی بیشتری حل کنیم.

4

الگوریتم یک طرح شامل دستورالعملِ گام به گامِ حل مسئله است. مثلاً اگر می‌توانید بند کفشتان را ببندید، یک فنجان قهوه درست کنید، لباستان را بپوشید یا غذا بپزید، پس حتماً بلدید چگونه یک الگوریتم را دنبال کنید.

برای حل یک مسئله باید برنامه‌ریزی کنید تا مطمئن شوید که همه چیز درست انجام شده است. با استفاده از تفکر رایانشی و تجزیه می‌توانیم مسئله را به بخش‌های کوچک‌تر بشکنیم و سپس برنامه‌ریزی کنیم که چگونه هر بخش را به ترتیب مناسب در کنار هم قرار دهیم تا مسئله را حل کنیم. این ترتیب به‌وسیله الگوریتم نشان داده می‌شود. یک الگوریتم باید واضح باشد یعنی شامل نقطه شروع، مجموعه‌ای از دستورالعمل‌های روشن و نقطه پایان باشد.

5

زمانی که یک راه حل با استفاده از تفکر رایانشی طراحی شد، مهم است که مطمئن شویم این راه حل برای آن منظوری که داشتیم مناسب است.

ارزیابی فرایندی است که به ما اجازه می‌دهد که اطمینان بیابیم راه حلمان به خوبی کاری را که برای آن طراحی شده است انجام می‌دهد و به ما امکان می‌دهد فکر کنیم که چگونه می‌توانیم راه حلمان را بهبود دهیم.

معماهای ببراس

آدم آهنی نقاش

آدم آهنی نقاش می‌تواند در یک لحظه هم حرکت کند و هم نقاشی بکشد. این آدم آهنی دستورهای مربع، مثلث، مستقیم و بچرخ را می‌فهمد.

ترتیب قد

پنج بچه به نام‌های محمد، مونا، بهار، مهدی و مبینا با طول قد مختلف می‌خواهند با شما بازی کنند.

پرش در گودال آب

محمد ۷ ساله، فرزاد ۸ ساله، جواد ۹ ساله، آرزو ۱۰ ساله و بهار ۱۱ ساله است. آن‌ها هنگام بازی از یک گودال آب به گودال دیگر می‌پرند.

تلفن همراه

خانوادۀ پسر شجاع روی هم 3 تلفن همراه دارد که باتری هیچ کدام شارژ ندارد، اما فقط دو شارژر در خانه دارند.

چرتکۀ چینی

در چرتکۀ چینی، اعداد از روی محل قرار گرفتن مهره‌ها مشخص می‌شوند.

دست‌بند جادویی

ملکۀ آب‌ها در آخرین جشن سال دست‌بند جادویی‌اش را به دست کرده بود.

لینک‌های مرتبط